Jeanne Kroon van Zazi Vintage over de verhalen achter mode

“Het verhaal dat vrouwen vertalen door middel van stof, naald en draad mag verteld en gevierd worden.”

Jeanne de Kroon is oprichter van Zazi Vintage. Ze begon het ethisch verantwoorde modemerk in 2016 met vijf vintage jurken die ze in haar backpack meenam uit India. We spreken Jeanne over het ontstaan van haar missie, het verhaal achter mode, ambacht, haar kijk op duurzaamheid in de modewereld en de kracht van vrouwen & community.

Door: Eve Tomaszewski

Fotografie: Farhan Hussain & Big Media House in samenwerking met Ethical Fashion Initiative

Qey: Ben je altijd al met mode bezig geweest?
"Ik ben geboren in een kunstgezin in Den Haag. Mode speelde altijd al een grote rol in mijn leven. Ik speelde altijd modeshows. Mijn moeder was eerst modejournaliste en is daarna kunsthistorica geworden. Mijn vader maakte documentaires over de magie van het zeventiende eeuwse Hollandse licht. Als je ouders hebt die zichzelf constant vragen stellen, leer je op een bepaalde manier naar de realiteit te kijken. Zo heeft mijn vader me altijd meegegeven dat je niet moet kijken, maar zien, voelen en begrijpen. Op mijn 14e kreeg ik een naaimachine en mocht ik met mijn mini beetje zakgeld naar kringloopwinkels om te onderzoeken wat mode voor mij betekende. Toen ik jaren later ging studeren vond ik dat ik iets heel serieus moest gaan studeren. Ik ben rechten gaan doen en na drie dagen ook meteen weer gestopt. Toen ben ik naar Parijs gegaan, waar ik alsnog in de modewereld belandde, als model. Ik werd gescout door een bekend modellenbureau en al snel gevraagd om naar New York te gaan. Als meisje in de Westerse wereld heb je een glamorous idee van model zijn. Maar in die tijd waren modellen niet meer dan kledinghangers en heerste er een geseksualiseerd idee rondom vrouw zijn. Ik weet nog dat ik mijn eerste job had. Met heel veel make-up werd ik voor een bekend blad gefotografeerd in een plastic polyester jurkje door een hele intense fotograaf die constant naar me riep: 'geef me meer sexyness’. Ik dacht echt: is dit nu mode? Welk verhaal probeert de industrie te verbloemen met mij als achttienjarig model en wat is dan het echte verhaal achter mode?”

Qey: En, ben je erachter gekomen wat het echte verhaal achter mode is?
"Vanuit New York heb ik het vliegtuig genomen naar Berlijn. Daar meldde ik me aan voor de studie filosofie en politieke wetenschappen. In het derde jaar ben ik gestopt, maar het was een enerverende tijd die me de mogelijkheid gaf om veel te reizen. Tijdens een van mijn reizen kwam er in Kathmandu een hele enthousiaste vrouw naar me toe. Ik had een zwarte outfit aan en ze zei tegen mij: ‘Your eyes look like celebration, but your outfit says no.’ Ze nam me mee naar een heel klein steegje en deed me een prachtige sari aan. Ze vertelde me over de stoffen die in haar regio werden gemaakt en hoe ze de symboliek uit haar cultuur doorvertaalde van een stukje stof naar een kledingstuk. Ik stond daar in de spiegel te kijken en dacht: jeetje mina. Ik besefte op dat moment wat de kracht van mode is. Ik werd verliefd op stoffen en de wonderlijke verhalen die stoffen met zich meebrengen. Voor mij is mode het verhaal dat vrouwen vertalen door middel van stof, naald en draad. Als je het mij vraagt zijn dat de verhalen over mode die verteld en gevierd mogen worden.”

Qey: Hoe is jouw modemerk Zazi Vintage ontstaan?
“Tijdens een van mijn reizen kwam ik in India een hele bijzondere Afghaanse familie tegen die in 1979 de stoffen opkocht in Afghanistan op de zijderoute. De familie bestond ook uit broers en zussen van mijn leeftijd waar ik het goed mee kon vinden. Samen zaten we in een klein kamertje, waar ze me verhalen vertelden over de zijderoute. We dronken saffraan thee, terwijl we omringd waren door de meest prachtige stoffen, zoals prachtige achttiende eeuws Oezbeekse zijde. Op een gegeven moment zeiden ze: ‘weet je wat, neem gewoon een paar jurken mee en kijk of je ze thuis kan verkopen.’ In mijn backpack gingen vijf vintage jurken mee terug naar Berlijn. Die verkocht ik op een hele leuke tweedehands markt in het Mauerpark. Ik deelde alles over de verhalen en mensen achter de jurken en liet foto’s van hen zien. Het was de leukste dag van mijn leven. Van de kleine winst kocht ik nieuwe jurken en zo is dat zes maanden lang doorgegaan. Een paar maanden later ging ik weer naar India en kwam ik Madhu Vaishnav tegen, de meest fantastische vrouw van de wereld. Ze was in de Woestijn van Rajasthan het mooie project Saheli Women begonnen om de onafhankelijkheid van de vrouwen in het dorp te faciliteren met iets waar ze goed in zijn: naaien. De vrouwen in Rajasthan staan bekend om hun meest fantastische ambacht en het maken van de mooiste borduursels. Iedere vrouw heeft een naaimachine, want als ze trouwen in die regio krijgen ze deze als onderdeel van hun bruidsschat. Ik kwam haar tegen toen ze net was begonnen en ze vertelde enthousiast dat ik het moest laten weten als ik ooit iets met naaien wilde doen. Ik vroeg aan de Afghaanse familie of ze nog stoffen over hadden en toen ben ik met een klein stapeltje Ikat zijde naar het dorp gegaan. Daar heb ik samen met Madhu en de andere vrouwen prachtige jurken ontworpen. Ik was toen nog steeds student en had geen idee waar te beginnen. Wat ik wel wist is dat ik een goed verhaal had. Ik stuurde een e-mail naar een pr bureau. Ik had zeven jurken en kwam daarmee aan bij de eigenaresse die wel iets in mijn verhaal zag. Een week later lanceerde ik Zazi vintage met een publicatie voor de Vogue. Daar ben ik nog steeds zo dankbaar voor.”

Qey: Zazi Vintage is een ethisch verantwoord label dat met minder bedeelde vrouwen in India werkt om hen een stabiel inkomen en een stem te geven. Waarom is deze missie zo belangrijk voor jou?
“Als je kijkt naar de verdeling in de mode industrie gaat er maar een heel klein deel van de verdiensten naar vrouwen, terwijl we het grootste deel van de industrie uitmaken en bijna alle garment workers vrouw zijn. Het is mijn missie dat iedereen die voor Zazi werkt -van mijn team in India tot in Amsterdam- er goed van kan leven, inclusief ikzelf. De vrouwen die kleding maken zijn de supersterren van mode. Als we dat meer gaan eren en begrijpen, helpt het ons om meer te verbinden en duurzamer te leven. Als je aan iemand vraagt: wat is je favoriete kledingstuk? Dan zit daar meestal een persoonlijk verhaal achter. Dan hoor je niet het verhaal over een kledingstuk dat je ooit met 15% korting via een swipe up op Instagram hebt gekocht. Je favoriete stukken zijn je oma’s gebreide trui of een kledingstuk dat je in een klein steegje hebt gevonden tijdens een vakantie. Kledingstukken met een verhaal zijn toch het meest bijzonder?”

Qey: Hoe kijk jij naar duurzaamheid in de modewereld?
"Er zijn maar heel weinig merken die ik echt heel hoog heb zitten. In dit systeem word je nog steeds beloond als je het niet op de goede manier doet, omdat je zo de prijzen laag kunt houden waar we in deze maatschappij zo aan gewend zijn geraakt. Bij Zazi zit duurzaamheid in zoveel lagen. Het begint al bij de zaadjes van de katoen. Wat voor zaadjes zijn er gebruikt en door wie zijn ze verbouwd? Alles is bij ons terug te leiden. Ook willen we zeker weten dat de wevers eerlijk zijn betaald. We kleuren alleen maar natuurlijk. In Uzbekistan gebeurt dat met granaatappel, met het saffraan dat daar groeit of met schillen van uien. In Afghanistan werken we met studio’s die gespecialiseerd zijn in natuurlijk verven. Wij produceren nooit in grote fabrieken, maar bij vrouwen die thuis werken, terwijl hun baby’s naast hen liggen te slapen. Dan heb je nog de verpakkingen die zijn gemaakt van gerecyclede sari's. We weten precies wat de environmental, cultural en social impact is van elke collectie die we maken. Geen enkel stuk blijft over aan het einde van het seizoen. We verkopen via pre-order en als we patronen maken, zorgen we ervoor dat er niet veel materialen overblijven. Van de meeste reststoffen maken we weer verpakkingen. Als ik in India een fotoshoot heb, werk ik altijd met lokale fotografen en gebruiken we een Indiase vrouw als model. Duurzaamheid is zo gelaagd en zo complex. Het is heel makkelijk -en dit is wat veel merken doen- om maar een onderdeel te pakken door een kledingstuk bijvoorbeeld te maken van biologisch katoen, maar dan werk je maar aan een van de honderd schakels. Ik begrijp heel goed dat €500 voor een jas ongelofelijk prijzig is. Het is ook echt lastig om te verkopen af en toe, maar tegelijkertijd geloof ik ook dat dit is wat echte luxe onderscheidt. Luxe is het echte verhaal achter stof weten en dan ook bereid zijn om ervoor te betalen. Voordat een jurk van Zazi bij jou komt, hebben er al een half jaar heel veel handen aan gewerkt. Alsnog probeer ik de prijs zo laag mogelijk te
krijgen, maar niet ten koste van mensen die eraan werken die niet dagelijks kunnen eten. Ik wil duurzaam kunnen zijn én alle mensen eerlijk betalen. Zazi is voor mij een heel mooi platform om te ontdekken, te kijken en te zien wat gebeurt als je het op elk gebied zo goed mogelijk probeert te doen.”

Qey: Wat voor ondernemer schuilt er achter de vrouw met deze prachtige missie?
“Ik geloof dat mijn bedrijf succesvol is geworden door de kracht van de community. Ik geloof niet dat je hard moet zijn om een succesvol bedrijf te leiden en ik geloof ook niet in keihard zaken doen. Mijn bedrijf is succesvol, omdat het vanuit liefde, zachtheid, verbinding en open gesprekken wordt gevoerd. Er zijn nog steeds mensen die geloven dat al het goede dat je in de wereld neerzet gratis moet zijn. Wij vrouwen geven veel en daar mag je voor beloond worden. Het gaat goed met Zazi Vintage. Tuurlijk zitten er altijd maanden tussen waarin het minder gaat, maar we verkopen genoeg om iedereen die meewerkt te kunnen betalen en er goed van te leven. Er zijn voldoende vintage stoffen en productiecapaciteit om mooie dingen te kunnen blijven maken.” 

Qey: Overal schemert in door dat je voor community’s en verbinding staat, maar wie ben jij als individu?
“Ik schrijf en lees veel. Ik hou van zingen, dansen en met mijn kipjes knuffelen. Ik probeer zoveel mogelijk momenten op een dag te nemen dat ik even met mezelf kan zijn. Mijn dagelijkse rituelen zijn belangrijk voor me. Ik neem elke ochtend tijd om te mediteren en te wandelen: om gewoon mezelf te zijn. Ik ben echt een doener, maar ik heb heel veel tijd nodig om ook de visie van Zazi Vintage te bepalen en welke richting we volgen. Dat lukt alleen maar als ik een stapje terug zet. 

Qey: Wat zou je nog willen bereiken?
"Uiteindelijk wil ik heel graag een platform neerzetten dat ervoor zorgt dat consumenten geen merk meer nodig hebben om zich te verbinden met de makers. Hoe geweldig zou het zijn als mensen in Europa direct kledingstukken kunnen kopen bij een community in Tadzjikistan?"

Door het versturen van dit formulier gaat u akkoord met onze Algemene voorwaarden en privacy policy.