Jetske Ultee

Over het belang van goede zonbescherming en SPF

Dat zonnestralen schadelijk zijn, zal voor velen niet meer als een verrassing komen. Maar hoe bescherm je de huid het beste en wat zegt een factor precies over de werking van de zonnebrandcrème? Onderzoeksarts in de cosmetische dermatologie Jetske Ultee geeft in dit artikel antwoord op alle ‘brandende’ vragen omtrent zonbescherming.

Door: Daphne van Kaam

Qey: Hoe schadelijk zijn zonnestralen voor de huid?
“Behalve een verhoogd risico op huidkanker veroorzaakt blootstelling aan de zon nog andere, zichtbare huidschade. Maar liefst negentig procent van de verschijnselen van huidveroudering, zoals rimpels, pigmentvlekken en verslapping, komt voor rekening van de zon. Je huid beschermen tegen de zon is dus geen overdreven maatregel. Het liefst elke dag, ook in de wintermaanden. Het is dus écht belangrijk.”

Qey: Kun je de huid beschermen met een foundation of dagcrème met een SPF?
“In de lente en zomer raad ik je aan een apart zonnebrandproduct te gebruiken. Een dagcrème of make-up breng je namelijk nooit dik genoeg aan om de bescherming te krijgen die op de verpakking staat. Om goed beschermd te zijn tegen uv-straling heb je voor je gezicht een halve theelepel dagcrème of foundation met toegevoegde SPF nodig. Zoveel breng je meestal niet aan. Bovendien is er in crèmes met een SPF vaak geen ruimte meer voor hoge concentraties andere actieve stoffen, zoals een hoge dosis vitamine C. Gebruik dus liever aparte producten. Je kunt het beste eerst je moisturizer aanbrengen, deze even goed in laten trekken en daarna pas je zonnebrandcrème gebruiken. Als je het andersom doet, veeg je mogelijk ook een deel van de zonnebrandcrème weg. Hierdoor ben je minder goed beschermd tegen de zon. Want hoe egaler het laagje zonnebrand, hoe beter je uv-bescherming. Bovendien kunnen de actieve stoffen uit de moisturizer makkelijker in de huid trekken als er niet ook nog een laag zonnebrand tussen zit.”

Qey: Welke factor moet ik smeren?
“Een goede SPF wordt extra belangrijk als de zonkracht, ook wel uv-index genoemd, 3 of hoger is. In Nederland is dat ongeveer in de maanden april tot en met september. De zonintensiteit kun je dagelijks bijhouden via de site van het KNMI. In de herfst en winter is een factor 15 in principe voldoende. Vanaf april raad ik een factor 30 aan. Heb je een lichte huid, last van pigmentvlekken of smeer je niet zo trouw? Dan kun je het beste het hele jaar een factor 30 of hoger aanbrengen. Als je een zonnebrandcrème dik genoeg aanbrengt, beschermt een product met een factor 15 tegen 94 procent van de zonnestralen; een product met een factor 30 haalt 97 procent. Geen enkele zonnebrandcrème beschermt je voor 100 procent. Ook een factor 50 niet: deze benadert de 98 procent en dat is maar één procent meer dan bij een factor 30.”

Qey: Kan je beter sprayen of smeren?
“Hoewel producten in sprayvorm prettig zijn in gebruik, is gewoon smeren toch beter. Ten eerste is de kans dat je de zonnebrandcrème voldoende dik aanbrengt erg klein als je een spray gebruikt. Ten tweede loop je het risico dat je wat van het product inademt bij het sprayen.”

Qey: Hoe vaak moet ik smeren?
“Geen enkele zonnebrandcrème behoudt zijn werking de gehele dag. Om de factor te bereiken die op de verpakking staat, moet je de crème sowieso elke twee uur opnieuw aanbrengen. De werkzaamheid van de filters neemt namelijk af na aanbrengen, bijvoorbeeld door zwemmen of transpiratie, of doordat je de crème wegveegt. Ook wordt het laagje zonnebrand na een tijdje dunner, omdat de crème verdampt en in de huid trekt. Verder produceert de huid oliën die de zonnebrandcrème aantasten. Vandaar dat het zo belangrijk is om je opnieuw in te smeren.”

Qey: Is waterproof zonnebrand echt waterproof?
“De beschermingsfactor zal altijd teruglopen bij blootstelling aan water. De term waterproof mag daarom niet meer gebruikt worden op zonnebrandproducten. Die claim is misleidend. Zonbescherming moet na het zwemmen dan ook gewoon opnieuw aangebracht worden. Tegenwoordig wordt de term water resistant gebruikt. Aan deze producten zijn ingrediënten toegevoegd als wax of olie die het product minder ‘gevoelig’ maken voor water. Als je veel zwemt of een slechte smeerder bent, dan is het veiliger om voor zo’n crème te kiezen, dan een product dat niet waterbestendig is.”

Quote Start

“Je huid beschermen tegen de zon is geen overdreven maatregel.”

Quote End

Qey: Is de kwaliteit van goedkopere zonneproducten minder goed?
“De kans is groot dat in heel goedkope producten concessies zijn gedaan wat betreft de kwaliteit. Helaas zijn zonnefilters, zeker de nieuwe en kwalitatief betere, behoorlijk kostbaar. Als er dan aan een product ook nog andere werkzame stoffen als antioxidanten toegevoegd zijn, kan de prijs behoorlijk oplopen. Zo’n voordelig product geeft dan wel de bescherming die op de verpakking staat, maar de uv A-bescherming kan dan gering zijn. Ook kunnen sommige goedkopere zonnefilters zorgen voor huidirritatie of allergische reacties, hormoonverstorend werken of door het lichaam opgenomen worden. Verder neemt de werking van sommige zonnefilters af na zonblootstelling.”

Qey: Leidt het gebruik van zonnebrand tot een vitamine D-tekort?
“Dat zonnebrandproducten alle gezonde effecten van de zon zouden tegenhouden, klopt niet. Normaal gebruik van een zonnebrandcrème zal niet leiden tot een vitamine D-tekort. Zelfs de meest fervente gebruikers hebben niet minder vitamine D in hun bloed dan anderen, zo blijkt uit onderzoek. Omgekeerd geldt trouwens dat mensen die veel in de zon komen nog steeds een vitamine D-tekort kunnen hebben. Leeftijd, huidtype en genetische aanleg bepalen uiteindelijk of je makkelijk vitamine D kunt aanmaken. Heb je een tekort aan deze vitamine? Ga dan niet overmatig of onbeschermd zonnen. Veel gezonder is het om te zorgen voor een voedingspatroon waarbij je voldoende vitamine D binnenkrijgt.”

Qey: Welke stoffen moet ik vermijden in zonnebrand?
“Pas vooral op voor fototoxische stoffen. Fototoxische stoffen kunnen in combinatie met zonlicht de zonschade versnellen zonder dat je dat direct aan de huid merkt. Je kunt er ook lelijke pigmentvlekken aan overhouden. Stoffen die dit kunnen doen en die helaas ook vaak in zonnebrandcrèmes zitten zijn: geurstoffen, parfum en kleurstoffen. Maar ook plantenextracten als limoen, mandarijn, lavendel en gember. De stof oxybenzone valt hier ook onder, ondanks het feit dat dit een zonnefilter is. Verder kun je beter ook geen Amerikaanse zonnecrèmes smeren. Amerika loopt wat betreft regelgeving flink achter op Europa, waardoor daar nog verouderde zonnefilters worden gebruikt.”

Quote Start

“Maar liefst negentig procent van de verschijnselen van huidveroudering, zoals rimpels, pigmentvlekken en verslapping, komt voor rekening van de zon.”

Quote End

Qey: Welke stoffen mogen niet ontbreken in je zonnecrème?
“Behalve goede zonnefilters zijn er meer ingrediënten die je graag in je zonnecrème terugziet, zoals antioxidanten. Uit onderzoek blijkt namelijk dat antioxidanten je huid extra bescherming kunnen geven als je in de zon gaat. Onder invloed van zonlicht worden in je huid vrije zuurstofradicalen gevormd, die uiteindelijk kunnen leiden tot huidveroudering en huidkanker. Hoewel er in je huid van nature antioxidanten aanwezig zijn om die schadelijke deeltjes weg te vangen, is dat soms niet voldoende.” 

Qey: Kan ik na het zonnen normale bodylotion gebruiken of liever aftersun?
“De speciale aftersun producten, verschillen vaak niet heel veel van ‘gewone’ bodylotions. Wat ze vooral doen? Hydrateren. Pas wel op met aftersungels met ‘verkoelende’ ingrediënten als menthol en alcohol. Die geven eerst een fris gevoel, maar kunnen je huid daarna uitdrogen en irriteren. Kies liever voor een product met toegevoegde antioxidanten als niacinamide. Want door de zon neemt het aantal vrije zuurstofradicalen in de huid toe, waardoor de huid versneld kan verouderen. Antioxidanten kunnen die deeltjes wegvangen. Smeer dus antioxidanten bij. De zon kan de huid ook droger maken. Niacinamide, hyaluronzuur en glycerine voorkomen dat de huid droog wordt en houden de vochtbalans goed. Is je huid ondanks zonbescherming een beetje verbrand, dan kunnen kalmerende stoffen als zoethoutwortel extract (glycyrizzia glabra), aloë vera of bètaglucaan verbetering geven. Een goede aftersun is dus een crème of bodymilk die voldoende van deze stoffen bevat.”

Door het versturen van dit formulier gaat u akkoord met onze Algemene voorwaarden en privacy policy.